373 - « بىتو » بىتو اى سروِ روان ، با گل و گلشن چكنم * زلفِ سنبل چه كشم ، عارضِ سوسن چكنم ؟ آه كز طعنهء بدخواه ، نديدم رويت * نيست چون آينه‌ام روى ز آهن چكنم ؟ برو اى ناصح و بر دُردكشان خرده مگير * كارفرماىِ قَدَر مىكند اين ، من چكنم ؟ برقِ غيرت چو چنين مىجهد از مَكْمنِ غيب * تو بفرما كه من سوخته خرمن چكنم ؟ شاهِ تركان چو پسنديد و به چاهم انداخت * دستگير ار نشود لطفِ تَهَمْتَن ، چكنم ؟ مددى گر به چراغى نكند آتشِ طور * چارهء تيره‌شبِ وادىِ ايمن چكنم ؟ حافظا ، خُلدِ برين خانهء موروث منست * اندرين منزلِ ويرانه نشيمن چكنم ؟ * توضيحات : آه ( دريغا - شبه جمله ) طعنه ( سرزنش ) دردكشان ( مىخواران قديمى ) خرده مگير ( عيب مكن ) قدر ( تقدير الهى ) مكمن غيب ( نهانگاه غيب ) سوخته خرمن ( عاشق ) شاه تركان ( پادشاه تركستان - نفس سركش ) چاه ( استعاره از تعلقات دنيوى ) تهمتن ( استعاره از پير - مرشد ، رستم ) طور ( كوه مناجات حضرت موسى ) وادى ايمن ( بيابانى كه حضرت موسى نداى حق را شنيد ) خلد برين ( بهشت بالا ) منزل ويرانه ( اين دنيا ) معنى بيت ( 1 ) ( اى سرو خرامان بدون تو ، گل و گلشن فايده‌اى ندارد و به گيسوى سنبل دست نمىزنم و به چهره گل سوسن هم كارى ندارم ) معنى بيت ( 2 ) ( آه كه از ترس دشمن نتوانستم رويت را ببينم ، محروم از ديدار تو هستم و مانند آينه آهنين روى هستم ) معنى بيت ( 5 ) ( چون افراسياب ، نفس مرا كه بيژن روحم است در چاه تعلقات جسمانى افكند اگر لطف و رحمت تهمتن نجات‌بخش يا پير طريق و دليل راه شامل حالم نشود و دست مرا نگيرد خودم كارى نمىتوانم بكنم - آرايه تلميح ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - چرا اين قدر در فكر و خيال او هستيد و مرتبا به اين موضوع فكر مىكنيد ، به‌طورىكه ديگران شما را با پند و اندرز بىجا رنج مىدهند ، درحالىكه نيت شما بسيار خالص و پاك مىباشد ، پس فرزندم به طعنه و سرزنش ديگران توجه مكن بلكه با درايت و كياست هرچه تمام‌تر همراه با سرعت عمل و دقت و تلاش و توكل بر خداوند گامهاى سريع و مطمئن برداريد كه خداوند يار شماست . 2 - خواجه در بيتهاى 3 و 4 و 7 به ترتيب فرمايد : ( اى پنددهنده ، دور شو و مىپرستان را عيب مكن ، تقدير الهى كه از هر چيز بالاتر است چنين خواسته كه من چنين كنم ) ( چون از نهانگاه غيب و عالم اسرار برق غيرت الهى اين گونه مىجهد ، مسلما هستى مرا خواهد سوزاند و من جز تسليم و رضا چاره‌اى ندارم ) ( اى حافظ ، بهشت : جاودان است كه از پدرم ، آدم ابو البشر به من ارث رسيده است پس در اين خانهء خراب دنيا چرا اقامت كنم ؟ ) خود تفسير كنيد . 3 - اين نيت پستى و بلندى زيادى دارد ولى بالاخره به سرانجام مىرسد و نياز به تحمل مشقت و رنج و صبر و شكيبايى دارد . 4 - همسرى مهربان و 4 فرزند در طالع داريد كه دومى و سومى بسيار والامقام مىشوند ، زندگى نسبتا خوبى داريد به شرط آنكه با لجبازى و بگومگو آن را خراب نسازيد . 5 - مسافر خبرهاى خوبى مىدهد ، مسافرتى مهم در پيش داريد و ملاقات سودمندى در راه است كه ان شاء الله در كار شما مؤثر مىباشد . 6 - تا 8 شب ديگر خوابى خواهيد ديد كه از دامنه كوهى يا ساحل دريا به سمت بالا صعود مىكنيد نشانه اين است كه جناب‌عالى ترقى مىكنيد و قدرت بيشتر مىيابيد و اوضاع زندگيتان بسيار رونق مىگيرد ، نذر خود را ادا كنيد و به يكى از مشاهد متبركه برويد و دعا كنيد و لطف نموده مرا نيز دعا كنيد كه سخت به دعا نياز دارم .